Avtomatın tez-tez atması evdə ən çox rast gəlinən elektrik problemlərindən biridir. Bəzən səbəb eyni xəttə çox cihaz qoşulması olur, bəzən isə divarın içində qızan kabel, zəif kontakt, nasaz rozetka və ya nəm səbəbindən yaranan qısaqapanma özünü bu şəkildə göstərir. Əsas məsələ problemi “avtomatı yenidən qaldırmaqla” keçişdirməməkdir. Avtomat qoruyucu elementdir və atırsa, sistem sizə artıq yük, sızma və ya təhlükəli nasazlıq barədə siqnal verir.
Bu bələdçi ev sahibləri və obyekt idarəçiləri üçün praktik yoxlama ardıcıllığı kimi hazırlanıb. Məqsəd sadə səbəbləri təhlükəsiz şəkildə ayırd etmək, riskli hallarda isə vaxt itirmədən peşəkar elektrik xidməti çağırmaqdır. Əgər yanıq iyi, qızan avtomat, qığılcım, ərimiş rozetka və ya işıqların qeyri-sabit yanması varsa, paneli açıb müdaxilə etmək əvəzinə birbaşa ustaya müraciət edin.
Avtomatın əsas işi xətti normadan artıq cərəyan və təhlükəli nasazlıqdan qorumaqdır. Evdə paltaryuyan, kondisioner, su qızdırıcısı, soba və ütü kimi güclü cihazlar eyni xətdə işləyəndə yük artır və avtomat xətti ayırır. Bu hal xüsusilə köhnə mənzillərdə, zəif bölünmüş elektrik xətlərində və kiçik nominalı avtomatlar quraşdırılanda daha tez görünür.
Digər geniş səbəb zəif kontakt və köhnəlmiş birləşmələrdir. Kontakt boşalanda müqavimət artır, naqil və klemmalar qızır, nəticədə avtomat ya dərhal, ya da müəyyən müddətdən sonra atır. Belə problem çox vaxt rozetka arxasında, paylayıcı qutuda və ya elektrik şitində gizli qalır. Bu mərhələdə avtomatların quraşdırılması və dəyişdirilməsi yalnız diaqnostikadan sonra edilməlidir; nominalı kor-koranə böyütmək naqilin yanma riskini artırır.
Avtomat hansı cihaz qoşulandan sonra atırsa, əvvəlcə həmin cihazı elektrikdən ayırın. Cihazın kabelində, ştepselində və qoşulduğu rozetkada qaralma, ərimə, qoxu və boşluq olub-olmadığını yoxlayın. Problem yalnız həmin cihaz işləyəndə yaranırsa, səbəb cihazın özündə və ya həmin rozetka xəttində ola bilər.
Eyni xəttə qoşulan böyük güclü cihazları ayırın və avtomatı yenidən qaldırın. Əgər avtomat normal qalırsa, problem artıq yüklənmə ilə bağlı ola bilər. Bu halda ayrı xətt çəkilməsi, yükün bölünməsi və elektrik panelində düzgün qruplaşdırma lazımdır. Belə işlər üçün elektrik xətlərinin çəkilməsi və yenilənməsi xidməti daha doğru həll verir.
Rozetkadan səs gəlirsə, ştepsel boş oturursa, plastik hissə qızırsa və ya işıq açarı toxunanda isti hiss olunursa, istifadəni dayandırın. Bu əlamətlər zəif kontakt və yanma riskindən xəbər verə bilər. Problemli nöqtələrin təmiri və dəyişdirilməsi üçün rozetka və açarların quraşdırılması və dəyişdirilməsi peşəkar şəkildə aparılmalıdır.
Bəzi hallarda istifadəçilər “16 amperlik avtomat atırsa, 25 amperlik qoyaq” kimi düşünürlər. Bu, ən riskli yanaşmalardan biridir. Avtomat naqili qorumaq üçün seçilir; naqilin kəsiyi, xəttin uzunluğu və istifadə olunan yük uyğun deyilsə, böyük nominal avtomat problemi gizlədə və kabelin həddindən artıq qızmasına səbəb ola bilər. Nəticədə divar içində izolyasiya zədələnə, qısaqapanma və yanğın riski arta bilər.
Düzgün yanaşma əvvəlcə yükü ölçmək, xəttin vəziyyətini yoxlamaq, kontaktları test etmək və yalnız bundan sonra avtomat seçməkdir. Elektrik panelində köhnə avtomatlar, qaralmış şinlər və qarışıq xətlər varsa, elektrik panellərinin yığılması və təmiri problemi kökündən həll edə bilər.
Avtomatla yanaşı işıqlar zəifləyib-güclənirsə, cihazlar öz-özünə sönürsə və ya stabilizator tez-tez siqnal verirsə, problem təkcə daxili xətdə olmaya bilər. Binanın girişində, sayğacdan sonrakı xəttdə və ya neytral naqildə nasazlıq mümkündür. Bu tip hallar üçün gərginlik problemlərinin diaqnostikası və həlli vacibdir.
Avtomat qaldırılan kimi dərhal atırsa, bütün cihazlar ayrılmış olsa belə problem davam edirsə, qısaqapanma ehtimalı yüksəkdir. Bu zaman təkrar-təkrar sınamaq, paneldə naqillərə toxunmaq və ya izolyasiya lentilə “müvəqqəti həll” etmək olmaz. Xətt test cihazları ilə yoxlanmalı, nasaz hissə ayrılmalı və səbəb aradan qaldırılmalıdır.
Avtomat bir neçə dəfə təkrarlanan şəkildə atırsa, panel qızırsa, yanıq iyi gəlirsə, rozetka qaralıbsa, evdə uşaqlar və ya çox cihazlı mətbəx zonası varsa, peşəkar diaqnostika gecikdirilməməlidir. Usta yalnız avtomatı dəyişmir; xəttin yükünü, naqilin kəsiyini, kontaktların vəziyyətini, qoruma cihazlarının uyğunluğunu və paneldəki qruplaşdırmanı yoxlayır.
Elektrik-ustasi.az üzərindən sifariş göndərərək avtomat atan xətt, rozetka, elektrik paneli və gərginlik problemləri üçün operativ usta çağıra bilərsiniz. Düzgün diaqnostika həm nasazlığı tez tapır, həm də gələcəkdə daha böyük təmir xərclərinin qarşısını alır.
Avtomatın atması narahatlıq yaratsa da, əslində elektrik sisteminin sizi qoruma mexanizmidir. Sadə yüklənməni cihazları ayırmaqla müəyyən etmək mümkündür, amma təkrarlanan atma, qızma, qoxu və qığılcım artıq peşəkar müdaxilə tələb edir. Təhlükəsiz yol problemi ölçmə ilə tapmaq, xətti düzgün bölmək və qoruma elementlərini real yükə uyğun seçməkdir.
